Τι είναι η γλυκερίνη και πώς βοηθά στη φροντίδα του δέρματος;

Μπορεί να τη γνωρίζετε σαν συστατικό, όμως γνωρίζετε τι είναι η γλυκερίνη και ότι το δέρμα σας παράγει γλυκερίνη από μόνο του, αλλά όχι στα πέλματα των ποδιών σας; Αυτή η μικρή ανατομική λεπτομέρεια εξηγεί γιατί οι φτέρνες σκάνε πιο εύκολα από κάθε άλλο σημείο του σώματος και γιατί αυτό το συστατικό έχει τόσο ξεχωριστή θέση στα ποδολογικά προϊόντα.

Η γλυκερίνη είναι ίσως το πιο παρεξηγημένο συστατικό στην ετικέτα μιας κρέμας. Πολλοί τη θεωρούν ένα φθηνό «γέμισμα», ενώ στην πραγματικότητα είναι ένα από τα λίγα συστατικά που το ίδιο μας το σώμα κατασκευάζει και χρησιμοποιεί καθημερινά για να κρατά το δέρμα απαλό και ανθεκτικό.

Σε αυτό το άρθρο θα δούμε τι ακριβώς είναι η γλυκερίνη, πώς δουλεύει μέσα στο δέρμα, γιατί τα πόδια και τα χέρια τη χρειάζονται περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο σημείο, και πώς να την αξιοποιήσετε σωστά στην καθημερινή σας ρουτίνα.

Τι είναι η γλυκερίνη;

Η γλυκερίνη (ή γλυκερόλη, με διεθνή ονομασία INCI Glycerin) είναι ένα διαφανές, άοσμο και ελαφρώς γλυκό υγρό, με πυκνή υφή σαν σιρόπι. Στα καλλυντικά και τα ποδολογικά προϊόντα προέρχεται σχεδόν πάντα από φυτικά έλαια, όπως το κραμβέλαιο, το φοινικέλαιο ή το σογιέλαιο.

Ανήκει στην κατηγορία των χυμοτροπικών συστατικών (humectants), δηλαδή των μορίων που έλκουν και συγκρατούν νερό. Δεν «λιπαίνει» απλώς την επιφάνεια, όπως κάνει μια βαζελίνη ή ένα βούτυρο καριτέ. Τραβάει υγρασία και τη δεσμεύει μέσα στην κεράτινη στιβάδα, εκεί που πραγματικά χρειάζεται.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι η γλυκερίνη δεν είναι ένα «ξένο» συστατικό για το δέρμα. Το σώμα την παράγει με δύο τρόπους:

• Από το σμήγμα: Ειδικά ένζυμα διασπούν τα τριγλυκερίδια του σμήγματος και απελευθερώνουν γλυκερίνη στην επιφάνεια του δέρματος.
• Από το εσωτερικό του, μέσω των υδατοποριών: Στα βασικά κύτταρα της επιδερμίδας υπάρχουν μικροσκοπικά «κανάλια» που ονομάζονται ακουαπορίνες-3 (aquaporin-3) και μεταφέρουν ταυτόχρονα νερό και γλυκερίνη προς τα ανώτερα στρώματα.

Όταν αυτοί οι δύο μηχανισμοί υπολειτουργούν, το δέρμα γίνεται ξηρό, σκληρό και χάνει την ελαστικότητά του.

Γιατί τα πόδια χρειάζονται τη γλυκερίνη περισσότερο από τα άλλα σημεία του σώματος;

Το πέλμα και η φτέρνα έχουν μια μοναδική ιδιαιτερότητα: δεν διαθέτουν σμηγματογόνους αδένες. Το ίδιο ισχύει και για τις παλάμες. Είναι οι μόνες περιοχές του σώματος χωρίς θύλακες τρίχας και χωρίς σμήγμα. Έχουν μόνο ιδρωτοποιούς αδένες.

Αυτό σημαίνει τρία πράγματα:

• Το πέλμα δεν μπορεί να φτιάξει τη δική του γλυκερίνη από σμήγμα, όπως κάνει το πρόσωπο ή η πλάτη.
• Δεν έχει το φυσικό λιπιδικό φιλμ που κρατά την υγρασία μέσα, οπότε το νερό εξατμίζεται ευκολότερα.
• Ταυτόχρονα, είναι το σημείο με την παχύτερη κεράτινη στιβάδα και τη μεγαλύτερη μηχανική καταπόνηση από το βάρος του σώματος.

Σημείωση: Το ξηρό δέρμα χωρίς φυσική λίπανση, που δέχεται συνεχή πίεση και δεν λυγίζει, ως αποτέλεσμα σπάει. Έτσι δημιουργούνται οι ραγάδες στη φτέρνα. Η εξωτερική εφαρμογή γλυκερίνης καλύπτει, με απλά λόγια, ένα κενό που η ίδια η ανατομία του ποδιού αφήνει ανοιχτό.

Πώς ακριβώς δρα η γλυκερίνη στο δέρμα;

Η δράση της δεν σταματά στην ενυδάτωση. Η γλυκερίνη κάνει τέσσερις διαφορετικές δουλειές ταυτόχρονα:

1. Δημιουργεί «απόθεμα» νερού μέσα στην κεράτινη στιβάδα

Η γλυκερίνη διαχέεται μέσα στα ανώτερα στρώματα του δέρματος και τραβάει νερό μαζί της, λειτουργώντας σαν μικρή δεξαμενή. Το δέρμα δεν ενυδατώνεται μόνο επιφανειακά για μία ώρα, αλλά αυξάνει την ικανότητά του να συγκρατεί νερό.

2. Βοηθά το δέρμα να «ξεφορτωθεί» τα νεκρά κύτταρα

Αυτό είναι το κομμάτι που εκπλήσσει τους περισσότερους. Τα κύτταρα της κεράτινης στιβάδας συγκρατούνται μεταξύ τους με μικρές «συνδέσεις» που λέγονται δεσμοσώματα. Για να αποκολληθούν φυσιολογικά και να φύγουν, χρειάζονται ένζυμα. Τα ένζυμα αυτά με τη σειρά τους δουλεύουν μόνο με την παρουσία επαρκούς υγρασίας.

Σε ξηρό δέρμα, οι συνδέσεις δεν διασπώνται, τα νεκρά κύτταρα μένουν κολλημένα και το αποτέλεσμα είναι αυτή η γκριζωπή, τραχιά, «φλοιώδης» όψη στη φτέρνα. Η γλυκερίνη, φέρνοντας υγρασία εκεί ακριβώς, βοηθά τη φυσική αποφολίδωση να ξαναρχίσει. Δεν αποτρίβει μηχανικά το δέρμα. Το βοηθά να αυτοκαθαριστεί.

3. Κρατά τα λιπίδια του δέρματος «εύκαμπτα» στο κρύο

Τα λιπίδια της κεράτινης στιβάδας, όταν πέφτει η θερμοκρασία, τείνουν να περνούν σε πιο στερεή, άκαμπτη μορφή. Ένα δέρμα «άκαμπτο» ραγίζει πιο εύκολα. Η γλυκερίνη περιορίζει αυτή τη μετάπτωση, γι’ αυτό και η διαφορά της φαίνεται εντονότερα τον χειμώνα και σε συνθήκες ξηρού, κρύου αέρα.

4. Λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι σε ερεθιστικούς παράγοντες

Έχει καταγραφεί ότι η γλυκερίνη μειώνει τη διείσδυση ερεθιστικών ουσιών, όπως τα απορρυπαντικά των σαπουνιών. Πρακτικά: ένα δέρμα με επαρκή γλυκερίνη αντέχει καλύτερα το συχνό πλύσιμο, τα καθαριστικά και τα αντισηπτικά. Έχει επίσης παρατηρηθεί ήπια αντιμικροβιακή δράση, κάτι που εξηγεί την παρουσία της σε συνθέσεις για ευαίσθητο ή καταπονημένο δέρμα.

Πού βοηθά η γλυκερίνη στην περιποίηση των άκρων

Η γλυκερίνη βοηθά στην περιποίηση των άκρων με τους εξής τρόπους:

Ξηροδερμία και σκασμένες φτέρνες

Είναι η πιο άμεση εφαρμογή της. Στα προϊόντα για υπερκεράτωση και σχισμές η γλυκερίνη συνήθως συνδυάζεται με ουρία: η ουρία μαλακώνει και διασπά την υπερβολική κεράτινη, ενώ η γλυκερίνη φέρνει και κρατά την υγρασία που χρειάζεται η διαδικασία για να δουλέψει.

Δοκιμάστε το: Callusan Extra Ενυδατικός Αφρός Ποδιών με 10% Ουρία. Η γλυκερίνη βρίσκεται πολύ ψηλά στη σύνθεσή του, δίπλα στην ουρία, ενώ η μορφή αφρού απορροφάται γρήγορα και δεν αφήνει λιπαρότητα. Ιδανικό αν βάζετε κάλτσες αμέσως μετά.

Σκληρύνσεις, κάλοι και τραχύ δέρμα

Επειδή η γλυκερίνη υποστηρίζει τη φυσική αποφολίδωση, βοηθά ώστε οι σκληρύνσεις να μη σχηματίζονται ξανά με την ίδια ταχύτητα μετά από ένα πεντικιούρ ή μια ποδολογική περιποίηση. Είναι, δηλαδή, κυρίως συστατικό συντήρησης του αποτελέσματος, όχι αφαίρεσης.

Δοκιμάστε το: Imperial Feet Foot Balm Blue για ξηρά & σκασμένα πόδια. Συνδυάζει τη γλυκερίνη με λιπαρά συστατικά που «κλειδώνουν» την υγρασία, αλόη και βιταμίνη Ε, χωρίς να αφήνει κολλώδη αίσθηση.

Διαβητικό και ευαίσθητο δέρμα

Στο διαβητικό δέρμα η ξηρότητα δεν είναι αισθητικό θέμα. Μια βαθιά ραγάδα στη φτέρνα είναι πύλη εισόδου για μικρόβια. Σε κλινική μελέτη με 167 άτομα με διαβήτη και ραγάδες στα πόδια, μια κρέμα που συνδύαζε ουρία, γλυκερίνη και βαζελίνη μείωσε δραστικά τις βαθιές ανοιχτές ραγάδες: μετά από τέσσερις εβδομάδες παρέμεναν στο 6,4% των συμμετεχόντων, έναντι 24,1% με το εικονικό σκεύασμα.

Δοκιμάστε το: peclavus® PODOdiabetic Κρέμα Ποδιών με 10% Ουρία. Κλινικά ελεγμένη σύνθεση για πολύ ξηρό και ευαίσθητο δέρμα, με ουρία, γλυκερίνη, έλαιο αβοκάντο και έλαιο ιπποφαούς.

Νύχια και επωνύχια

Ένα νύχι που σπάει και ξεφυλλίζει είναι συνήθως ένα αφυδατωμένο νύχι. Η γλυκερίνη χρησιμοποιείται σταθερά σε ορούς νυχιών, λάδια επωνυχίων και μαλακτικά πετσακιών, επειδή αυξάνει την περιεκτικότητα της πλάκας του όνυχα σε νερό και τη διατηρεί πιο εύκαμπτη. Παράλληλα, κρατά μαλακά τα επωνύχια, ώστε να μη σκίζονται κατά το μανικιούρ και το πεντικιούρ.

Δοκιμάστε το: Arkada’s Nail Serum TC16 Ορός Νυχιών. Συνδυάζει υδρολυμένο κολλαγόνο, γλυκερίνη και tea tree oil, με σταγονόμετρο για στοχευμένη εφαρμογή στην κοίτη του νυχιού και στα πετσάκια.

Χέρια που πλένονται συνέχεια

Τα χέρια δέχονται νερό, σαπούνι και αντισηπτικά δεκάδες φορές την ημέρα, στοιχεία που διαλύουν τον δερματικό φραγμό. Η γλυκερίνη είναι από τα λίγα συστατικά που και ενυδατώνουν και μειώνουν τον ερεθισμό από τα ίδια τα καθαριστικά. Αν σας ενδιαφέρει το θέμα, δείτε αναλυτικά πώς να φροντίσετε τα σκασμένα χέρια στο σπίτι.

Δοκιμάστε το: peclavus® Κρέμα Χεριών Argan & Λεμονόμυρτια. Η γλυκερίνη είναι το δεύτερο συστατικό στη σύνθεση, αμέσως μετά το νερό, μαζί με βιολογικό argan oil και βούτυρο καριτέ.

Πώς να χρησιμοποιείτε σωστά τη γλυκερίνη

Η γλυκερίνη είναι από τα συστατικά που κάνουν τεράστια διαφορά όταν εφαρμόζονται σωστά, και σχεδόν καμία όταν εφαρμόζονται λάθος.

• Σε ελαφρώς νωπό δέρμα: Ο ιδανικός χρόνος είναι αμέσως μετά το ποδόλουτρο ή το ντους, με το δέρμα στεγνωμένο απαλά αλλά όχι κατάξηρο. Η γλυκερίνη έχει τότε νερό να δεσμεύσει.
• Πάντα με έναν «σύμμαχο» που κλειδώνει: Σε μελέτη με 51 εθελοντές με ξηρό δέρμα φάνηκε καθαρά ο καταμερισμός εργασίας: η γλυκερίνη ανεβάζει την ενυδάτωση, ενώ τα λιπαρά/αποφρακτικά συστατικά (τύπου βαζελίνης) μειώνουν την απώλεια νερού.
• Το βράδυ, με κάλτσα: Στη φτέρνα, η εφαρμογή πριν τον ύπνο και μια βαμβακερή κάλτσα από πάνω πολλαπλασιάζει το αποτέλεσμα, γιατί περιορίζει την εξάτμιση για ώρες.
• Με συνέπεια, όχι με ποσότητα: Η βελτίωση στην ελαστικότητα του δέρματος χτίζεται σε εβδομάδες καθημερινής χρήσης. Μία «γενναία» εφαρμογή τη βδομάδα δεν ισοδυναμεί με επτά μικρές.

Συμβουλή: Στα προϊόντα, η θέση της γλυκερίνης στη λίστα INCI λέει πολλά. Όσο πιο ψηλά βρίσκεται, ιδανικά στις πρώτες τέσσερις-πέντε θέσεις, τόσο μεγαλύτερη είναι η συγκέντρωσή της. Στη βιβλιογραφία, τα ποσοστά που δίνουν ουσιαστικό αποτέλεσμα κινούνται περίπου από 10% έως 40%, ανάλογα με τη σύνθεση.

Τρία λάθη που ακυρώνουν τη δράση της γλυκερίνης

Όμως, υπάρχουν μερικές κινήσεις που μπορούν να περιορίσουν την επίδραση της γλυκερίνης. Σε αυτές περιλαμβάνονται:

1. Καθαρή γλυκερίνη από το φαρμακείο, απευθείας στο δέρμα: Είναι ίσως η πιο διαδεδομένη «σπιτική λύση» και η πιο προβληματική. Η αδιάλυτη γλυκερίνη, σε συνθήκες πολύ ξηρού περιβάλλοντος, μπορεί να τραβήξει υγρασία από τα βαθύτερα στρώματα του ίδιου του δέρματος αντί από τον αέρα, προκαλώντας τσούξιμο, ερεθισμό και  (σπάνια) φουσκάλες. Προτιμήστε πάντα ισορροπημένα σκευάσματα.
2. Εφαρμογή σε τελείως στεγνά πόδια, ώρες μετά το μπάνιο. Η γλυκερίνη χρειάζεται νερό για να δουλέψει. Χωρίς αυτό, απλώς κάθεται στην επιφάνεια.
3. Γλυκερίνη χωρίς λιπαρό «καπάκι» σε πολύ ξηρό περιβάλλον. Χειμώνας, καλοριφέρ ή κλιματιστικό στο μέγιστο σημαίνει δέρμα φτέρνας χωρίς σμήγμα. Αν λείπει το αποφρακτικό κομμάτι, η υγρασία που τράβηξε η γλυκερίνη φεύγει ξανά.

Σημείωση: Μετά την ενυδάτωση, φροντίστε τα μεσοδακτύλια διαστήματα να μένουν στεγνά. Η γλυκερίνη προορίζεται για τη φτέρνα, το πέλμα και τη ράχη του ποδιού, όχι για τον χώρο ανάμεσα στα δάχτυλα, όπου η παρατεταμένη υγρασία ευνοεί τους μύκητες του δέρματος.

Γλυκερίνη και ενυδάτωση δέρματος

Η γλυκερίνη είναι μια ουσία που το δέρμα σας ήδη γνωρίζει και χρησιμοποιεί, με τη διαφορά ότι στα πέλματα και στις φτέρνες δεν έχει τον τρόπο να το παράγει μόνο του. Η καθημερινή, στοχευμένη εφαρμογή είναι ουσιαστικά μια αναπλήρωση αυτού που λείπει εξ ορισμού.

Ανακαλύψτε στο podoshop.gr εξειδικευμένες κρέμες, αφρούς, ποδόλουτρα και ορούς νυχιών από κορυφαία brands ποδολογίας, και δώστε στα άκρα σας τη φροντίδα που πραγματικά χρειάζονται.