Επιθέματα ποδιών: Ποια είναι τα είδη τους και τι προσφέρουν;

Τα επιθέματα ποδιών μπορεί είναι από τα πιο παρεξηγημένα προϊόντα της ποδολογίας. Οι περισσότεροι τα βλέπουν σαν «τσιρότα για τα πόδια», ενώ στην πραγματικότητα δουλεύουν με έναν εντελώς διαφορετικό μηχανισμό.

Σε αυτό το άρθρο θα δούμε ποια είδη επιθεμάτων υπάρχουν, τι κάνει το καθένα, πού ακριβώς τοποθετείται, και ποια λάθη ακυρώνουν τη δράση τους.

Τι είναι τα επιθέματα ποδιών και πώς λειτουργούν;

Τα επιθέματα ποδιών είναι μικρά προστατευτικά υλικά, συνήθως από τσόχα, αφρώδες υλικό, γέλη ή σιλικόνη, τα οποία τοποθετούνται σε συγκεκριμένα σημεία του πέλματος και των δακτύλων για να ανακουφίσουν από τον πόνο, να προστατεύσουν από την τριβή και να στηρίξουν τη φυσική αποκατάσταση του δέρματος.

Ο μηχανισμός τους λέγεται αποφόρτιση (offloading) και είναι απλός στη λογική του. Το πόδι δέχεται μια συγκεκριμένη ποσότητα πίεσης σε κάθε βήμα. Αν αυτή η πίεση συγκεντρώνεται σε ένα μικρό σημείο, όπως για παράδειγμα ένα κόκαλο που προεξέχει, ή το κεφάλι ενός μεταταρσίου, το δέρμα αντιδρά φτιάχνοντας σκληρή κεράτινη ή, στη χειρότερη, μια πληγή. Το επίθεμα δεν εξαφανίζει την πίεση. Την ξαναμοιράζει στη γύρω περιοχή, ώστε το ευαίσθητο σημείο να «ξεκουραστεί».

Σε κλινική μέτρηση πελματιαίων πιέσεων σε άτομα με διαβητικά έλκη στο πέλμα, ένα φρεσκοτοποθετημένο επίθεμα τσόχας μείωσε την κορυφαία πίεση στο σημείο κατά 49%. Με έναν σημαντικό όμως όρο, στον οποίο θα επανέλθουμε παρακάτω.

Γι’ αυτό και ένας κάλος που «επιμένει» σπάνια είναι θέμα κρέμας. Είναι θέμα πίεσης.

Ποια είναι τα είδη των επιθεμάτων ποδιών;

Τα είδη των επιθεμάτων ποδιών περιλαμβάνουν:

Επιθέματα τσόχας για αποφόρτιση (πέταλο, οβάλ, στρογγυλά)

Πρόκειται για αυτοκόλλητη τσόχα, συνήθως 2 έως 7 mm, κομμένη σε σχήματα που δεν είναι διακοσμητικά. Το καθένα λύνει διαφορετικό πρόβλημα:

• Σχήμα πετάλου (horseshoe): έχει άνοιγμα στη μία πλευρά. Το επώδυνο σημείο μπαίνει μέσα στο κενό, όχι κάτω από την τσόχα. Έτσι το βάρος πέφτει στο δαχτυλίδι γύρω και ο κάλος δεν πατιέται καθόλου.
• Οβάλ και σε σχήμα νεφρού: για διάχυτες σκληρύνσεις σε μεγαλύτερη επιφάνεια του πέλματος.
• Στρογγυλά με οπή: για μεμονωμένο κάλο πάνω από ένα σημείο οστικής προεξοχής.
• Τι προσφέρουν: Άμεση, μετρήσιμη μείωση της πίεσης. Κόβονται και προσαρμόζονται στο σχήμα του κάθε ποδιού. 
• Πού τοποθετούνται: Στο πέλμα, στο μετατάρσιο, στη φτέρνα ή στα πλαϊνά των δακτύλων.

Δοκιμάστε το: Fresco Αυτοκόλλητο Επίθεμα Τσόχας σε Σχήμα Πετάλου 2mm.  Πρόκειται για το κλασικό σχήμα αποφόρτισης για κάλους, σε συσκευασίες που καλύπτουν και επαγγελματική χρήση. Για μεγαλύτερες επιφάνειες, η Fresco Αυτοκόλλητη Τσόχα Αποφόρτισης Πέλματος 100% Μαλλί σε φύλλο, που κόβετε στο σχήμα που χρειάζεστε.

Αφρώδη επιθέματα και moleskin

Ο αφρός και το moleskin (βαμβακερό ύφασμα με αυτοκόλλητη βάση) δουλεύουν κυρίως στην τριβή, όχι στην κάθετη πίεση. Είναι δηλαδή η απάντηση στο «με χτυπάει το παπούτσι εδώ».

• Τι προσφέρουν: Μειώνουν τις δυνάμεις διάτμησης που δημιουργούν φουσκάλες, λεπταίνουν αρκετά ώστε να μη σφίγγει το παπούτσι, και είναι ιδανικά για πρόληψη πριν από μια πολύωρη ορθοστασία ή μια μεγάλη διαδρομή. 
• Πού τοποθετούνται: στη φτέρνα, στο πλάι του μικρού δακτύλου, στη ράχη των δακτύλων, ή απευθείας στο εσωτερικό του παπουτσιού.

Δοκιμάστε το: Fresco Moleskin Fleecy Web Αυτοκόλλητο Προστατευτικό Επίθεμα Ποδιού 2mm, σε φύλλο 40×22,5 cm που κόβετε ακριβώς στο μέγεθος και το σχήμα που θέλετε.

Επιθέματα gel και σιλικόνης

Η γέλη και η σιλικόνη απορροφούν κραδασμούς και είναι πλενόμενες και επαναχρησιμοποιήσιμες. Πολλές συνθέσεις πολυμερούς τζελ απελευθερώνουν σταδιακά λιπαντικά έλαια, οπότε παράλληλα μαλακώνουν το δέρμα.

• Τι προσφέρουν: Μόνιμη λύση για επαναλαμβανόμενα σημεία πίεσης, χωρίς να χρειάζεται αντικατάσταση κάθε λίγες μέρες. 
• Πού τοποθετούνται: Ως δακτύλιοι γύρω από κάλους, ως καλύπτρες σε ολόκληρο το δάχτυλο, ή ως μαξιλαράκια στη φτέρνα.

Δοκιμάστε το: PEDIBAEHR Δακτύλιος με Μαξιλαράκι για Κάλους για στοχευμένη προστασία σε δάχτυλο, και PEDIBAEHR Μαξιλαράκι Φτέρνας Σιλικόνης για πόνο στη φτέρνα και πολύωρη ορθοστασία.

Προστατευτικά δακτύλων και σφυροδακτυλίας

Τα δάχτυλα είναι το σημείο με την περισσότερη τριβή ανά τετραγωνικό εκατοστό. Εδώ ανήκουν:

• Αφρώδεις σωλήνες (tubifoam): Περνούν σαν δαχτυλίδι στο δάχτυλο και προστατεύουν από τριβή σε όλη την περίμετρο.
• Ελαστικοί σωλήνες με gel: Ίδια λογική, με επιπλέον απορρόφηση κραδασμών και ενυδάτωση.
• Επιθέματα σφυροδακτυλίας: Στηρίζουν το λυγισμένο δάχτυλο ώστε να μη χτυπά στη «σκεπή» του παπουτσιού.
• Καλύπτρες με οπή: Για ονυχοφόρα δάχτυλα με ευαίσθητο νύχι.
• Πού τοποθετούνται: Στα δάχτυλα, με προσοχή να μη σφίγγουν και να μη διακόπτουν την κυκλοφορία.

Δοκιμάστε το: Fresco Tubifoam Αφρώδες Προστατευτικό Δακτύλων σε τέσσερις διαμέτρους, ή Fresco Digistrip Ελαστικός Σωλήνας Δακτύλων με Gel όταν χρειάζεται και ενυδάτωση.

Επιθέματα μεταταρσίου και πέλματος

• Τι προσφέρουν: Απορροφούν κραδασμούς, κατανέμουν το βάρος και μειώνουν το αίσθημα καύσου στο «μαξιλαράκι» του ποδιού. Ιδανικά για μεταταρσαλγία, πολύωρη ορθοστασία και ψηλοτάκουνα.
• Πού τοποθετούνται: Το επίθεμα μεταταρσίου δεν μπαίνει κάτω από το σημείο που πονάει. Μπαίνει λίγο πιο πίσω, ανάμεσα στην καμάρα και στα κεφάλια των μεταταρσίων. Δύο κλινικές μελέτες μέτρησης πελματιαίων πιέσεων (μία σε ασθενείς με μεταταρσαλγία και μία σε άτομα με διαβητική νευροπάθεια) καταλήγουν στο ίδιο σημείο. Το επίθεμα δουλεύει καλύτερα τοποθετημένο περίπου 6 έως 11 χιλιοστά πίσω από τη γραμμή των κεφαλών των μεταταρσίων. Διαφορά μόλις λίγων χιλιοστών αλλάζει το αποτέλεσμα.

Δοκιμάστε το: Fresco Alivio Visco Fix Αυτοκόλλητο Επίθεμα Αποφόρτισης από Ιξωδοελαστικό Αφρό 10mm, φύλλο 29×19 cm που κόβετε στο σχήμα και το πάχος που χρειάζεται το δικό σας πέλμα.

Γάζες ταμποναρίσματος

Λιγότερο γνωστή κατηγορία, εξαιρετικά χρήσιμη. Πρόκειται για λεπτές ταινίες αφρώδους υλικού που τοποθετούνται ανάμεσα στο νύχι και στο δέρμα ή στα μεσοδακτύλια διαστήματα.

• Τι προσφέρουν: Σε αρχόμενη είσφρυση όνυχος ανασηκώνουν ελαφρά την πλάγια πτυχή του νυχιού ώστε να μην καρφώνεται στο δέρμα. Στα μεσοδάκτυλα απορροφούν την υγρασία και μειώνουν τη μαλάκυνση του δέρματος. 
• Πού τοποθετούνται: Από ποδολόγο, ή σε ήπιες περιπτώσεις με πολύ προσοχή στο σπίτι.

Δοκιμάστε το: LIGASANO® Γάζες Ταμποναρίσματος σε διαθέσιμη αποστειρωμένη και μη αποστειρωμένη έκδοση.

Ταινίες κινησιολογίας

Πρόκειται για ελαστικές αυτοκόλλητες ταινίες που στηρίζουν την καμάρα, το αχίλλειο ή την πελματιαία απονεύρωση χωρίς να περιορίζουν την κίνηση.

Διαβάστε εδώ περισσότερα για τις ταινίες κινησιολογίας και την σωστή τοποθέτησή τους.

Ποιο επίθεμα να επιλέξω για ποιο πρόβλημα;

Ανάλογα με την κάθε περίσταση και το πρόβλημα που αντιμετωπίζετε, χρειάζεστε και τα αντίστοιχα επιθέματα. Πιο συγκεκριμένα, ανάλογα με το πρόβλημα, ισχύει:

Τα 4 λάθη που επηρεάζουν τη λειτουργία των επιθεμάτων

Κι όμως, υπάρχουν μερικά λάθη στη χρήση, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα των επιθεμάτων. Σε αυτά περιλαμβάνονται:

1. Βάζετε  το επίθεμα πάνω στο σημείο που πονάει: Στα σχήματα με άνοιγμα, το επώδυνο σημείο πάει μέσα στο κενό. Στο μετατάρσιο, το επίθεμα πάει πίσω από την περιοχή του πόνου. Ένα επίθεμα ακριβώς από πάνω, απλώς προσθέτει πάχος εκεί που ήδη πιέζεται.
2. Το αφήνετε πάνω βδομάδες: Η τσόχα συμπιέζεται με τη χρήση και χάνει σταδιακά τη δουλειά της. Στην ίδια μέτρηση που αναφέραμε στην αρχή, το φρέσκο επίθεμα μείωνε την πίεση κατά 49%. Μετά από επτά μόλις ημέρες φορέματος, η μείωση είχε πέσει στο 32%. Τα αναλώσιμα επιθέματα θέλουν εβδομαδιαία αντικατάσταση, όχι «όσο κρατάει».
3. Το κόβετε με γωνίες. Οι μυτερές άκρες σηκώνονται μέσα στην κάλτσα, μαζεύονται και δημιουργούν νέο σημείο τριβής. Στρογγυλέψτε πάντα τις γωνίες με το ψαλίδι.
4. Το βάζετε σε νωπό ή λιπασμένο δέρμα. Το αυτοκόλλητο δεν πιάνει και το επίθεμα μετακινείται μέσα στο παπούτσι. Πρώτα το επίθεμα σε στεγνό, καθαρό δέρμα. Η κρέμα μπαίνει αργότερα, σε άλλη ώρα της ημέρας.

Τι ισχύει για τον διαβήτη και τα επιθέματα ποδιών;

Στο διαβητικό δέρμα ισχύουν διαφορετικοί κανόνες, για δύο λόγους. Η μειωμένη αισθητικότητα σημαίνει ότι ένα επίθεμα που πιέζει λάθος δεν θα το νιώσετε, και η φτωχή αιμάτωση σημαίνει ότι μια μικρή βλάβη αργεί πολύ να κλείσει. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να προσέξετε τα εξής:

• Κανένα επίθεμα με σαλικυλικό οξύ ή άλλη κερατολυτική ουσία, ποτέ, χωρίς εντολή ειδικού.
• Τα αποφορτιστικά επιθέματα είναι πολύτιμο εργαλείο στο διαβητικό πόδι, αλλά η επιλογή θέσης και πάχους πρέπει να γίνει από ποδολόγο.
• Καθημερινός έλεγχος του δέρματος κάτω και γύρω από το επίθεμα: Κοκκινίλα που δεν υποχωρεί μέσα σε λίγη ώρα σημαίνει ότι το επίθεμα πιέζει λάθος και βγαίνει αμέσως.

Πότε να απευθυνθείτε σε ποδολόγο

Τα επιθέματα λύνουν εξαιρετικά τα προβλήματα τριβής και πίεσης. Δεν λύνουν όμως το γιατί δημιουργείται η πίεση. Κλείστε ραντεβού αν:

• Ο ίδιος κάλος ή η ίδια σκλήρυνση επιστρέφει ξανά και ξανά στο ίδιο σημείο. Δείτε και το άρθρο μας για τους κάλους και τις σκληρύνσεις στα πόδια.
• Ο πόνος συνεχίζεται ακόμη και ξυπόλυτοι.
• Υπάρχει πληγή, έκκριση, έντονη ερυθρότητα ή θερμότητα στην περιοχή.
• Πάσχετε από διαβήτη, νευροπάθεια ή αγγειακό πρόβλημα.

Επιθέματα ποδιών και σωστή φροντίδα ποδιών

Τα επιθέματα ποδιών δεν είναι αναλώσιμα «τσιρότα». Είναι μικρά, στοχευμένα εργαλεία μηχανικής. Αλλάζουν τον τρόπο που το βάρος του σώματός σας φτάνει στο έδαφος. Όταν επιλεγούν σωστά και μπουν στο σωστό σημείο, η διαφορά είναι άμεση και αισθητή από το πρώτο βήμα.

Δείτε στο podoshop.gr ολόκληρη τη σειρά σε επιθέματα και προστατευτικά ποδιών, από κορυφαία brands ποδολογίας, στα ίδια που εμπιστεύονται τα ποδολογικά κέντρα.